Deze site maakt gebruik van cookies. Ok

Wat zijn de gevaren van onvoldoende slapen?

Wat zijn de gevaren van onvoldoende slapen

Je denkt misschien dat acht uren slaap een gigantisch tijdsverlies is, gezien hoe druk we het hebben. In de 21ste eeuw hebben we allemaal een hectisch leven, omdat we ons veeleisend werk moeten combineren met onze schema’s thuis. Tegelijkertijd zoeken we naar tijd en ruimte voor vrienden, familie en ontspanning. Het is daarom geen wonder dat vele mensen tot laat ’s nachts doorwerken, of ’s morgensvroeg opstaan om te gaan sporten op een moment waar je eigenlijk van verwacht dat iedereen nog lekker aan het slapen is.

Slapen maakt ons ook kwetsbaar. Je weet hoe diep in het onderbewustzijn we kunnen komen als je ooit door een storm of alarm hebt geslapen. In het prehistorisch tijdperk, gaf dit risico’s voor onze voorouders. Toch zijn we evolutionair geprogrammeerd om tussen 6 à 11 uur per keer te slapen.

De komst van de technologie heeft geleid tot een grote verstoring van onze slaapgewoontes. Voor de elektriciteit, werden mensen rustiger als het donker werd, en werkten ze gedurende het daglicht. De lamp betekent dat we ’s avonds laat kunnen werken, en elektronische toestellen kunnen onze hersenen om de tuin leiden en ons doen denken dat het nog altijd dag is. Dit verstoort de natuurlijke ritmes, maar leidt ook tot een slechtere slaapkwaliteit. Professor Charles Czeisler van de Harvard Medical School heeft uit onderzoek vastgesteld dat mensen die e-readers gebruiken net voor ze gaan slapen, meer tijd nodig hebben om in slaap te geraken, lagere niveaus melatonine hebben (het hormoon dat de interne klok van het lichaam reguleert) en minder alert zijn ’s morgens.

Mensen die in ploegendienst werken hebben het meeste verstoring. Het ‘US Centre for Disease’ stelt dat bijna de helft van alle ploegwerkers in de VS minder dan 6 uren per nacht slapen.

Het belang van slaap

Terwijl wetenschappers ‘slaap’ en het belang ervan niet volledig kunnen bevatten, weet men dat het een anabolisch, of opbouwend, proces is, die de voorraad lichaamsenergie opnieuw voedt en fysieke en emotionele uitputting herstelt na wat we gedurende de dag hebben meegemaakt.

Ga er niet vanuit dat, wanneer we slapen, onze geest en lichaam zich volledig afsluiten. Dat is zeker niet het geval. Wanneer we slapen zijn onze lichaam en geest bijzonder actief. We doen een groot deel aan belangrijke verwerking, herstel en sterken ook aan. Het is niet exact geweten hoe dit gebeurt of waarom we zoveel tijd nodig hebben om te slapen, maar wetenschappers weten dat slaap nodig is voor een optimale gezondheid en welzijn.

Wat zijn de gevaren van niet genoeg slaap?

1. Geheugen

Slaap helpt ons om onze herinneringen te consolideren. Alle informatie die we opnemen gedurende de dag wordt verwerkt terwijl we slapen. Veel herinneringen worden overgeplaatst van het kortetermijngeheugen naar het langetermijngeheugen. Ze worden geconsolideerd zodat ze makkelijker herinnerd worden in de toekomst. Daarbij gaat je brein ook rommel opruimen, of de dingen waarvan het denkt dat het niet geweten moet zijn. Net zoals je je cache op je computer leegmaakt.

2. Fysieke fitness

Het lichaam heeft lange periodes slaap nodig om zich te herstellen en te hernieuwen, spieren te groeien, weefsel te herstellen, hormonen te synthetiseren.

Slaap herstelt onze mentale energie. Je bent de hele dag aan het werken, piekeren, creëren geweest. We verbruiken onze energieopslag, en die moet hersteld worden.

Slaapdeprivatie heeft een effect op onze coördinatie. We worden onhandiger en maken meer fouten. We verliezen ons vermogen om dingen te doen waarvoor we behendig moeten zijn. Als we genoeg slaap hebben, verbetert de spierspanning en gaat je huid er beter uitzien. Zonder slaap gaan we er bleek uitzien. Met voldoende slaap gaan atleten beter lopen, zwemmen en meer gewicht kunnen heffen. Ons immuunsysteem reageert veel beter, afhankelijk van hoe goed we slapen.

3. Verhoogd risico op ziektes

De gevaren van te weinig slaap

Een gebrek aan slaap verandert de manier waarop de genen in de lichaamscellen zich gedragen, volgens onderzoekers van de Surrey University in Guildford in het Verenigd Koninkrijk. Daar kwamen ze tot de conclusie dat genen die bij ontstekingen betrokken zijn, hun activiteit verhogen als er niet genoeg slaap is, en ze gedragen zich dan alsof het lichaam onder stress staat. Dit zou onderdeel zijn van de vecht-of-vluchtreactie die we vertonen als we gestresseerd zijn. Het is een primordiale reactie. De resulterende ontsteking helpt om de effecten van potentiële aanvallen van wilde dieren of vijandige mensen te verzachten. Het lichaam is daarom ‘in veiligheidsstand’ ook al gebeuren er geen aanvallen. Dit activeert het immuunsysteem, ook al is dat niet nodig. Wetenschappers vrezen dat dit de link tussen slaaptekort en negatieve gezondheidsinvloeden zoals hartaanvallen en beroertes wel eens zou kunnen verklaren.

4. Problemen bij het denken

Onderzoek heeft aangetoond dat als we een groter slaaptekort krijgen, delen van onze hersenen inactief worden terwijl we wakker zijn. Dit verklaart waarom we ons soms maar half wakker voelen, of ‘dom’ reageren.

5. Je verliest je copingmechanisme

Een gebrek aan slaap heeft een effect op onze persoonlijkheid. We verliezen ons gevoel voor humor. We geraken geïrriteerd en zijn minder tolerant. We bijten onze familieleden de neus af, we zijn nors tegenover collega’s. Dingen die ons over het algemeen zouden amuseren vinden we nu irritant.

Wat verhindert jouw nachtrust?

  • Smartphones in de slaapkamers verstoren de slaap voor één op de acht mensen
  • Een oncomfortabele of lawaaierige omgeving
  • Een onregelmatige routine – later gaan slapen of vroeger opstaan voorkomen de waarschijnlijkheid op een herstellende diepe slaap
  • Daglicht – er is te veel kunstmatig licht
  • Stimuli – koffie, alcohol, voedsel
  • Voedsel die de stof tyramine bevat (zoals spek, kaas, noten en rode wijn) kunnen ons wakker houden. Tyramine veroorzaakt het vrijkomen van noradrenaline, een breinstimulans. Koolhydraten hebben het omgekeerde effect en laten serotonine vrij, wat ons slaperig maakt.
  • De verkeerde lichaamstemperatuur
  • Drukke gedachten
  • Stress is de vijand van slaap. In bed, zijn onze gedachten vrij om de loop te nemen, en angst te hebben

Hoeveel slaap heb je nodig?

Kinderen hebben meer slaap nodig dan volwassenen omdat ze op een sneller niveau leren. Volwassenen hebben 7-9 uren slaap per nacht nodig, kindjes van 1 jaar oud ongeveer 11 tot 14 uren. Schoolgaande kinderen tussen de 9 en 11 uren, tieners tussen 8 en 10.

Als je slaaptekort hebt, kan je het niet gewoon goedmaken in het weekend. Het is best een consistente slaapgewoonte te onderhouden, wat je leeftijd ook is, om je slaapnood elke nacht tegemoet te komen. Dit zal je in staat stellen om de uitdagingen in het leven op een dagelijkse basis aan te kunnen.

De factoren die onze slaappatronen beïnvloeden zijn onze fysieke omvang, spiermassa, breinmassa en ons vermogen om te denken.

Delen
Tom VermeerschGecreëerd door Tom Vermeersch (bio) Tom Vermeersch is een gecertificeerde psycholoog en Bachbloesemexpert met meer dan 30 jaar ervaring.

Andere artikelen


menopauze

Hoe maak je het leven dragelijker tijdens de menopauze?

Hoewel er al veel gezegd en geschreven werd over de menopauze, zijn er heel veel cruciale vragen nog onbeantwoord. Volgens een recent onderzoek hebben vrouwen in de menopauze gemiddeld 7 jaar last van opvliegers.

Lees het volledig artikel

lente-energie

Lente brengt ons energie!

Hoera! De lente staat voor de deur! De zon schijnt en geeft de eerste zalige warmte. De natuur ontwaakt eindelijk uit haar winterslaap. 

Lees het volledig artikel

buikomtrek

Het mysterie van de buikomtrek

Er is de laatste tijd nogal wat te doen over de buikomtrek. Daar waar vroeger de BMI-index zowat de gezondheidsbarometer was, lijkt dit plotseling veranderd te zijn. Momenteel moet die BMI blijkbaar de duimen leggen tegenover de buikomtrek. Maar gaat het hier nu om een nieuwe hype, of is die omtrek plots zo belangrijk?

Lees het volledig artikel

slaappillen

Oogjes dicht en snaveltjes toe

Steeds meer Vlamingen gaan slaappillen gaan gebruiken. Maar ook steeds op een jongere leeftijd. Welke gevaren hangen hier aan vast?

Lees het volledig artikel

zomerprikjes

De laatste zomerprikjes

Of we het nu graag hebben of niet, de zomer loopt op z'n eind. Met heimwee blikken we terug op een tijd van lekkere hapjes en drankjes, terrasjes doen met vrienden, lekker lang in de zon liggen,… Wat ons te wachten staat, is koude en nattigheid en binnen gaan zitten. Dat heel wat mensen zich bij deze gedachte niet lekker voelen, is niet abnormaal.

Lees het volledig artikel

"Bachbloesem Advies" wordt "Mariepure"

"Bachbloesem Advies" wordt "Mariepure"

Na 25 jaar in de Bachbloesemwereld stelden we ons de vraag of het niet tijd werd voor een eigen naam. Niet alleen wij zijn gegroeid, ook jullie en het vertrouwen dat jullie in ons hebben is gegroeid. Daarom willen we ons graag verbinden met een naam. Die naam is Mariepure.

Lees het volledig artikel

slaapproblemen

Slaapproblemen? 14 tips om beter te slapen!

Dat we slecht slapen is niet zo verwonderlijk met onze huidige levensstijl. Iedereen is dagdagelijks druk in de weer. Deze tips helpen je om beter te slapen. 

Lees het volledig artikel

het verleden loslaten

Het verleden loslaten: 5 tips

Het leven is niet altijd rozengeur en maneschijn, en iedereen maakt wel eens iets mee wat men liever niet had meegemaakt. Hoe kan je het verleden loslaten? Lees hier 5 tips.

Lees het volledig artikel

wk stress

WK-stress

Nog nooit barstte de voetbalgekte zo uit zijn voegen als dezer dagen. Waar men vroeger spreekwoordelijk Mariabeeldjes tegen kwam langs Vlaamse wegen, zijn dat nu voetbalsymbolen. Voor supporters breekt een zalige tijd aan, al kan die zalige tijd ook ondermijnend werken. 

Lees het volledig artikel

motilium-touristil

Medicijnen uit de handel

Binnenkort, op 1 september om precies te zijn, gaan een aantal geneesmiddelen uit de handel genomen worden. Het gaat over geneesmiddelen waarin het bestanddeel domperidon zit. Wat nu?

Lees het volledig artikel

Krijg gratis advies voor jouw probleem

Ben je niet zeker welke Bachbloesems jou kunnen helpen? Neem vrijblijvend contact op met Tom en krijg gratis persoonlijk advies.

tom vermeersch
Tom Vermeersch

Ja, ik wil gratis advies

Nee, dank je. Ik zoek het zelf wel uit....