Is eenzaamheid een ziekte?

Eenzaamheid is een vaak voorkomende menselijke emotie, eentje dat complex en uniek is voor iedere persoon. Het kan een uitdaging zijn voor iedereen, op elke leeftijd. Kinderen op de speelplaats kunnen moeite hebben om vrienden te maken, nieuwe mama’s voelen zich geïsoleerd, gescheiden mannen kunnen de steun uit hun omgeving verliezen, oudere mensen hebben moeite om het alleen te redden thuis - misschien na iemand te verliezen - en kunnen zich terugtrekken en niemand hebben om mee te spreken voor dagen aan een stuk. Eenzaamheid wordt erkend als een voorbode en oorzaak van een fysieke en mentale gezondheid en is ooit omschreven als een ‘verborgen killer’ vooral onder de oudere mensen. In het Verenigd Koninkrijk concludeerde een studie dat eenzaamheid net zo schadelijk is als roken en overwicht.

Eenzaamheid wordt gedefinieerd op twee manieren. Er is de voor de hand liggende definitie, dat ‘alleen zijn’ is, maar eenzaamheid is ook de perceptie alleen te zijn, en daarom het gevoel hebben geïsoleerd te zijn. De definitie gaat hand in hand met negatieve gevoelens van neerslachtigheid, verdriet, of het gevoel dat je alles kwijt bent.

Onderzoek wijst uit dat mensen die eenzaam zijn meer risico lopen op biologische-, psychologische-en gedragsproblemen. In het ergste geval kan eenzaamheid de oorzaak zijn van suïcidale gedachten en dementie.  Het kan een invloed hebben op het immuun- en cardiovasculair systeem, en kan ook leiden tot een achteruitgang van het algemeen welzijn. Eenzaamheid kan een oorzaak zijn van slapeloosheid, een verminderde eetlust, depressie en verslavingen. Eenzaamheid wordt meer en meer gezien als ziekte (vooral bij ouderen) en wordt ook op deze manier behandeld.

Er zijn drie categorieën van eenzaamheid

• Situationele eenzaamheid: Veroorzaakt door sociale en economische factoren zoals leven buiten een gemeenschap, of geen geld hebben. Omgevingsfactoren kunnen ook een rol spelen bij iemand die ver is moeten verhuizen uit de omgeving van vrienden en familie, of die niet kan reizen door invaliditeit, gebrek aan transportmogelijkheden en/of de daarbij horende kosten. Er kunnen ook persoonlijke conflicten geweest zijn die leiden tot afbreken van relaties.
• Ontwikkelende eenzaamheid: Iedereen heeft nood aan relaties, maar velen onder ons hebben ook wat tijd alleen nodig. Soms kunnen we deze noden niet goed in balans houden, en voor we het weten hebben we niemand om ons toe te wenden.
• Interne eenzaamheid: Veel mensen leven op zichzelf maar zijn nooit eenzaam; ze gebruiken hun tijd voor zelfgroei. Anderen zien constant mensen, maar zien zichzelf als eenzaam. Ze voelen zich afgescheiden en ‘leeg’. Hun verlangen voor contact en intimiteit met anderen, strookt niet met de realiteit. Dit is waarschijnlijk vooral zo voor mensen met een laag zelfbeeld of weinig zelfvertrouwen. Eenzaamheid erodeert je zelfvertrouwen en gevoel van eigenwaarde, wat leidt tot stress en angsten.

Levensveranderingen als triggers

Vele levensveranderingen zijn triggers voor eenzaamheid. Starten met school bijvoorbeeld, haalt je van thuis weg. Kinderen krijgen, is voor vele vrouwen een trigger om hun zelfidentiteit te verliezen. Afscheiding, scheiding, iemand verliezen, kan allemaal eenzaamheid veroorzaken. Fysieke problemen ook – gehoorverlies, zicht, mobiliteit enz. – kunnen allemaal leiden tot eenzaamheid.

Het stigma mentale gezondheid

Eenzaamheid, als een gemoedstoestand, kan met succes behandeld worden als een mentaal gezondheidsprobleem. Maar natuurlijk heb je het stigma rond mentale gezondheidsproblemen. Je eenzaamheid zien als zwakte, iets waar je verantwoordelijk voor bent, kan schadelijk zijn. Je voelt je misschien beschaamd wanneer dat eigenlijk niet hoeft. Veel mensen leven in eenzaamheid maar hebben het moeilijk om te zeggen dat ze eenzaam zijn, dus we kennen de ervaringen van anderen niet.

Tips voor omgaan met eenzaamheid

• Ga eens na waarom je je eenzaam voelt. Is het een gebrek aan menselijk contact? Of is het menselijk contact dat je hebt niet diep genoeg? Zijn er omgevings- sociale of economische factoren op het werk?
• Neem elke kans die je hebt om nieuwe mensen te leren kennen. Stel hen vragen over zichzelf. Probeer een beetje te tetteren. Schrijf je in bij verenigingen of cursussen. Misschien kan je ergens werken als vrijwilliger en mensen ontmoeten die ook alleen of eenzaam zijn. Je vindt online fora om contacten te maken, maar bescherm je persoonlijke details goed en houd je verwachtingen laag en realistisch.
• Stel jezelf open. Als je open bent, zullen mensen zich openen naar jou toe. Dit zal het contact verdiepen.
• Zet er niet te veel haast achter. Dag per dag. Dit is vooral zo als je al een tijdje eenzaam of alleen bent. Nieuwe mensen kunnen overweldigend zijn.
• Vergelijk jezelf nooit met iemand anders. Iedereen is anders en we hebben allemaal verschillende noden. Misschien heb je genoeg met één soulmate, iemand anders heeft liever tien goede kennissen.
• Vraag om ondersteuning door een specialist als je dat nodig hebt. Er zijn gemeenschapsgroepen beschikbaar in de meeste gebieden, en je dokter kan therapie aanbevelen als dat iets is dat je kan helpen.
• Zorg voor voldoende slaap. Insomnia kan een impact hebben op hoe je je voelt op dagelijkse basis.
• Neem stappen om je zelfvertrouwen te verbeteren. Meer vertrouwen hebben in jezelf en wie je bent kan een echte boost geven aan hoe je je voelt. Je voelt je misschien minder eenzaam, of je kan het makkelijker vinden om andere mensen te bereiken.

Negeer nooit eenzaamheid

Onthoud, we hebben allemaal vriendschap nodig om te overleven. Als je je neerslachtig en eenzaam voelt, neem dan stappen om dit probleem aan te pakken. We zijn betere mensen wanneer ons onderdeel voelen van de gemeenschap en anderen rondom ons hebben. Andere mensen helpen ons gemotiveerd te blijven, en helpen ons door het leven wanneer we hindernissen tegenkomen, wat we allemaal hebben.

Onderneem vandaag stappen.

Veel succes!

Andere artikelen

De goede voornemens

De knallen van het vuurwerk zijn verstomd, de flessen champagne worden naar de glascontainer gebracht en het merendeel van de nieuwjaarsbrieven is voorgelezen. Kortom, het gewone leven komt weer op gang. Maar hoe zit het met al die goede voornemens die men bij zichzelf oplegt bij de jaarwisseling? 

Ik wil niet!

Sommige dagen zit je vol goede moed en ga je al vroeg aan de slag met alles wat je gepland had. Andere dagen had je goede plannen, maar is de motivatie ver te zoeken om ook maar iets te doen. Motivatie kan nogal ongrijpbaar zijn, vooral als je het even niet hebt.

Jouw fouten als ouder

Kunnen we leren uit onze fouten en een sterkere, emotioneel gezondere band creëren met onze kinderen? Om je zwakke plekken te helpen identificeren, zijn hier enkele vaak voorkomende problemen die ouders maken.

Voel jij je neerslachtig?

Voel jij je neerslachtig en een beetje verdrietig? Je bent zeker niet alleen! We voelen ons allemaal wel eens verdrietig. Het is een normale menselijke emotie. Soms is het duidelijk wat onze depressie heeft veroorzaakt. Veel voorkomende redenen om je verdrietig te voelen zijn onder andere het overlijden van een dierbare, het einde van een relatie, verliezen van je baan of geldproblemen. Maar het is niet altijd overduidelijk waarom je niet lekker in je vel zit.

5 tips bij de lenteschoonmaak!

De lente is in het land en dat brengt ons energie! Sommige van ons keken er al weken naar uit, maar nu is het eindelijk zover. De langverwachte lente is in het land. Weg met de winter! 

Stilstaan terwijl iedereen vooruit gaat

Waarom heb je soms het gevoel dat je stilstaat, terwijl alle anderen vooruitgaan? Natuurlijk sta je niet echt stil (want het leven gaat altijd vooruit), maar waarom voelen we ons zo en wat kunnen we eraan doen? Hier zijn een paar gedachten die je zullen helpen om vooruit te komen en het beste leven te leiden dat je kunt.

Waarom is het zo moeilijk om weer aan het werk te gaan?

Miljoenen mensen die maandenlang thuis hebben gezeten, worden nu teruggeroepen naar het werk. Anderen, die gedurende de lockdown vanuit huis hebben gewerkt, keren ook weer terug naar kantoor. Sommige banen zijn gewoonweg verdwenen: veel mensen worden geconfronteerd met ontslag en zullen te maken krijgen met het zoeken naar werk. Het is een hele uitdaging om na een ongekende tijd thuis weer aan het werk te gaan.

Schooljaar in zicht!

Als het blaadje van 15 augustus van de kalender is gehaald, dan begint het in heel wat gezinnen te kriebelen. Het einde van de vakantie kondigt zich stilletjes aan en de stress voor het nieuwe schooljaar kan aan zijn intrede beginnen.

12 redenen om nu voor je doel te gaan

Er zal nooit een optimaal moment komen om je doel te verwezenlijken, dus ga er nu voor! Dit zijn de top 12 redenen om nu voor je doel te gaan.

Zoek uit of je (stiekem) een perfectionist bent

Kan het stellen van hoge eisen aan jezelf ooit een probleem zijn? Voor de meeste mensen zou het streven naar perfectie als positief worden beschouwd. Muzikanten bereiken bijvoorbeeld pas na duizenden uren oefenen de concertnorm en sporters kunnen geen topprestaties leveren zonder lange trainingsuren. Maar… er is een verschil tussen hoge eisen aan je zelf stellen en streven naar perfectionisme.